Willem Frederik van Oranje-Nassau (1772-1843) is van 1815 tot 1840 de eerste koning der Nederlanden en hertog en groothertog van Luxemburg. Het huidige Nederland en België zullen onder zijn bewind tot 1830 één koninkrijk vormen.

De belangstelling van Willem I gaat vooral uit naar handel en economie in zijn Verenigd koninkrijk. Hij wil er een economische grootmacht van maken, waarbij het noorden zich toespitst op de handel en het zuiden op de industie. Willem I verblijft graag in het Paleis in Antwerpen, dat hij verworven heeft na de val van Napoleon. Van hieruit kan hij de evoluties in de Zuidelijke Nederlanden goed volgen. Onder zijn bewind zal er een uniform belastingstelsel komen en wordt het bankwezen uitgebouwd. Daarnaast zorgt hij voor verbeteringen in de infrastructuur, de nijverheid en de stoomvaart.

Willem I koestert ook andere ambities. Zo wil hij van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden een eenheidsstaat maken. Op godsdienstig en taalkundig gebied ondervinden zijn hervormingen echter weerstand, vooral in het zuiden. De verfranste burgerij in Vlaanderen is er niet mee opgezet dat Nederlands de officiële taal wordt. De katholieken weigeren zich bovendien te onderwerpen aan de protestantse koning. Die spanningen zullen uiteindelijk hun toppunt bereiken in de Belgische Revolutie van 1830, waarbij België zich afscheurt van het koninkrijk der Nederlanden.

Willem I wordt onder grote diplomatieke druk verplicht om de onafhankelijkheid van het koninkrijk België te aanvaarden. In 1840 doet hij troonsafstand ten gunste van zijn zoon Willem II. Drie jaar later overlijdt hij in Berlijn op 71-jarige leeftijd.